بررسی تاثیر فرایند شور تجاری بر کیفیت رنگ نخ ابریشمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه فرش دانشکد ههنرهای کاربردی دانشگاه هنر

2 شرکت فرش ذوالانواری

چکیده

معمولا در کارگاه‌‌های قالی‌شویی برای داشتن درخشندگی بیشتر در ظاهر فرش و ملایم کردن رنگ‌‌ها و یا برطرف نمودن رنگ‌دویدگی که در فرایند شور روی قالی ایجاد می‌شود، از مواد شیمیایی مخصوص بهره می‌گیرند. با توجه به تنوع زیاد مواد مورد استفاده در فرایند شور‌‌های تجاری و مواد رنگزایی که برای رنگرزی استفاده می شوند از یکسو و از سوی دیگر تفاوت در ساختار شیمیایی آن‌‌ها، می‌بایست تاثیر مواد شیمیایی مختلف با توجه به نوع مواد رنگزا مطالعه شود. با مطالعه دقیق می‌توان مواد مناسب جهت داشتن بهترین نتیجه از فرایند شور را بکار گرفت. از آنجا که فرش‌های دستباف ابریشمی نفیس و با ارزش افزوده بالا هستند، لذا دانش به‌کارگیری مواد شیمیایی مناسب با کمترین آسیب روی این دسته از نخ‌‌ها سودمند خواهد بود. در این تحقیق، پس از مطالعات میدانی دستورالعمل به‌کارگیری مواد شیمیایی که در کارگاه‌‌‌های قالی‌شویی به کار می‌روند شناسایی گردید. از بین روش‌های متداولی که پیشنهاد شده بودند دو روش جهت اجرا روی نخ‌‌های پرز ابریشمی انتخاب شد. با توجه به اهمیت رنگزاهای طبیعی، نخ‌های ابریشمی با رنگزای طبیعی رایج روناس در غلظت و pH های مختلف رنگرزی شده و در معرض 2 روش شور تجاری قرار گرفتند. پارامترهای رنگی L* a* b* و جذب رنگزا K/S و ثبات‌های شست و شویی، لکه گذاری و نوری نمونه‌ها اندازه‌گیری و مطالعه شدند. نتایج نشان داد مواد شیمیایی مورد استفاده در شور تجاری روی فام رنگی نمونه ها تاثیر می‌گذارد. تغییر فام رنگ متاثر از غلظت ماده رنگزا، نسخه رنگرزی و غلظت مواد شیمیایی استفاده شده، بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study on the Effect of Trade-Washing on the Color Quality of Silk Yarn

نویسندگان [English]

  • zahra ahmadi 1
  • Bahare Moulavi 2
1 Carpet Group Applied Art Faculty Art University
2 Zolanvari hand woven carpet Co.
چکیده [English]

In the carpet washing workshops, different chemicals are used in order to increase shine in the appearance of the carpet, soften the colors or remove the dye bleeding commonly. This method is known as gold or trade washing process. Due to the great variety of materials used in the process of gold or trade washing and on the other hand dyes with different chemical structure, the effect of different chemicals should be studied according to the structure of dyes. With research and study, suitable chemicals (remove bleeding materials) can be used to have the best result from the gold-washing process. Since silk yarns are used in luxury and high value-added hand-woven carpets, it will be very useful to have the knowledge of using the appropriate chemicals with the least damage on these yarns. In this research, after field studies, the procedure of gold washing that are used in hand-woven carpet washing workshops was identified. Among the common methods that were proposed, two methods were selected for application on silk yarns. Due to the importance of natural dyes, silk yarns were dyed with madder as a popular natural dye in different concentrations and pH of dyeing bath, after that exposed to two methods of gold washing. The color parameters and general fastness of the samples were measured and studied. The results showed that the chemicals used in gold washing affect the color shade of the samples. Color change varied according to the concentration of dye, dyeing method and also the concentration of applied chemicals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural dyeing
  • Madder
  • Silk Carpet
  • Gold-Washing
1. احمدی،1ز.1شستشــو،1مراقبت1و1نگهداری1فرش1دســتباف،1تهران1:1مرکز1ملی1فرش1ایران1
.)1388(
.2طالبپور،1ف.1تاثیر1مواد1شور1بر1خواص 1 1نخهای1پشمی،1تهران:1پژوهش1و1سازندگی1امور1دام1
و1آبزیان،1شماره.)1387(1،811
.3احمدی1ز،.1کنترل1کیفیت1در1فرش1دســتباف،11انتشــارات1مرکز1
وکلا و کارشناسان
رسمی قوه قضائیه ، نشر
عدالت.)1399(1،1
1 .4احمدی1ز،.1امکان1سنجی1ضد1لک1و1ضد1آب1نمودن1فرش1های1دستباف1ابریشمی1با1مشتقات1
سیلیکونی،1مجله1گلجام،1شماره)1393(1،47-601،26
1 .5مجابی،1ع،1تحقیق1پیرامون1عملیات1تکمیلی1در 1 1استانهای1تهران،1آذربایجان1شرقی،1کردستان1
و1چهارمحال1بختیاری،1مرکز1ملی1فرش1ایران،.1)1383(1
1 .6محســنی1بزرگی،1م1بررسی1جامع 1 1روشهای1شستشــوی1فرش1دستباف،1مرکز1ملی1فرش1
.1)1390(1،ایران
7. Lee S. , Park C. , Influence of Alkaline Treatment on Surface Roughness and Wetting Properties of Hydrophobized
Silk Fabrics, Textile Research Journal, Volume: 88 issue: 7,
pp. 777-789, 2017.
8. Liu K., Tang H. , Nian Rui Y., Chen G. , Alkali Resistance
of the Silk/PLA Mixture, Advanced Materials Research
441:687-690, 2018.
9. Choudhuri P.K., Das D., Modification in the Properties of
Silk by Chemical Treatment, Man-Made Textiles in India,
49(2):51-54, 2006.
1 .10حیاتی،1م1رنگرزی1الیاف1با 1 1رنگهای1طبیعی،1موسسه1آموزش1عالی1علمی1ـ1کاربردی1جهاد1
کشاورزی1تهران.)1384(1
11. Ahmadi Z., Shayegh broujeni N., Effectual Parameters on
the Natural Dyeing Process, journal of Textile & polymer,
No. 3, 2013.
12. Shahid M., Chen G., Tang R. , Handbook of Textile Coloration and Finishing, publisher: Studium Press LLC, January
2018.
1 .13ســید1اصفهانی1م.1ه.1،1تکمیل1کالای1نســاجی1،1انتشــارات1جهاد1دانشگاهی1واحد1صنعتی1
امیرکبیر،(.)1389
1 .14صدری.ن،11رنگرزی1الیاف1و1نخ(1پشــم
1ابریشم-1پنبه،)1چاپ1دفتر1نشر1فرهنگ1اسلامی.1
.)1381(
1 .15توانایی،1ح،1فیزیک1الیاف،1انتشارات1ارکان.)1381(1
1 .16احمدی1ز،.1صفی1م.1،1دهش1ن.1،1تحلیل1رنگ1ســنجی1قالی1عمواوغلی1با1هدف1شناسایی1
اجزای1رنگی1فرمولاسیون،1علوم1و1فناوری1نساجی،1دوره1جدید،1شماره،191شماره1پیاپی1،291
)1399(،158-491صفح