https://www.jtst.ir/ علوم و فناوری نساجی و پوشاک fa daily 1 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 https://www.jtst.ir/article_239760.html نشت مواد نفتی در محیط‌های آبی یکی از چالش‌های جدی زیست‌محیطی است. در این پژوهش، با هدف ارائه راهکاری مقرون ‌به ‌صرفه و پایدار، از اسفنج طبیعی لوفا به‌عنوان پیش‌ماده برای تولید الیاف کربن مغناطیسی سه‌بعدی استفاده شد. لوفا پس از پیش عملیات اسیدی با اسید فسفریک و کربونیزاسیون، در حضور نمک کبالت کلراید و طی تجزیه حرارتی در دماهای°C 500، °C650 و°C 800 به جاذب مغناطیسی تبدیل گردید. نتایج نشان داد ظرفیت تعادلی جذب روغن توسط این نمونه‌ها به ترتیب مقادیر g/g 21/0 ± 18/32، g/g 32/0 ± 20/30 و g/g 39/0 ± 33/20 به دست آمده است. این یافته‌ها بیانگر آن است که جاذب‌های تولید شده علاوه بر جذب مؤثر روغن، به دلیل خاصیت مغناطیسی امکان جداسازی و بازیابی آسان را نیز فراهم می‌کنند. در مجموع، این تحقیق روشی ساده و کم‌هزینه برای تولید جاذب‌های کارآمد از ضایعات طبیعی ارائه می‌دهد که می‌تواند در پاک‌سازی آلودگی‌های نفتی کاربرد گسترده‌ای داشته باشد. https://www.jtst.ir/article_232450.html این پژوهش با هدف طراحی یک سامانه عینی طبقه‌بندی برای فرش‌های اصیل ایرانی انجام شد. یافته‌های تحقیق مبنایی برای توسعه سامانه جهانی طبقه‌بندی فرش فراهم می‌کند که می‌تواند به ایجاد شاخص کمّی ارزش‌گذاری و سامانه گواهی‌نامه‌دهی یکپارچه منجر شود. در این راستا، پایگاه‌داده‌ای جامع از ۹۹ نمونه فرش موزه‌ای گردآوری شد که شامل 12 پارامتر مرتبط با ساختار، طرح و مواد اولیه بود. برای دستیابی به این اهداف، الگوریتم خوشه‌بندی ک. مین با فاصله اقلیدسی و 3k= بر اساس روش کمانی به‌کار گرفته شد و نمونه‌ها بر اساس تراکم گره، ترکیب مواد و جنس پرز به سه خوشه همگن تقسیم شدند. نوآوری اصلی این تحقیق در آن است که با تبدیل معیارهای سنتی و ذهنی به شاخص‌های عینی، امکان مقایسه مستقیم فرش‌های نو با نمونه‌های تاریخی فراهم می‌شود. این نظام نه تنها دقت در ارزش‌گذاری را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند به شفافیت قیمت‌گذاری، توسعه بازارهای جهانی، اعتماد بیشتر خریداران، فراهم نمودن امکان خرید خریدار بر طبق ذائقه و علاقه خود به فرش یک منطقه خاص و فراهم کردن بستر اعتماد به نظر فروشندگان منجر گردد. https://www.jtst.ir/article_236941.html مقاله حاضر با هدف تعیین تاثیر ابعاد مسئولیت اجتماعی و ابعاد بازاریابی داخلی بر عملکرد مشتری‌مدارانه با درنظرداشتن نقش تعدیل‌کننده مشارکت کارکنان در سه برند ایرانی دوستدار محیط زیست به نگارش درآمده است. جامعۀ آماری تحقیق شامل مدیران و کارکنان برند پوشاک "تن درست" به تعداد 118 نفر، مدیران و کارکنان برند پوشاک "بی ارگانیک" به تعداد 67 نفر و مدیران و کارکنان برند پوشاک "روزی پاک" به تعداد 98 نفر می‌باشد. با توجه به کوچک بودن جامعۀ آماری، نمونه‌گیری انجام نشد و با استفاده از روش سرشماری 283 پرسشنامه‌ها توزیع گردید که از این میان فقط 259 پاسخنامه قابلیت تجزیه‌وتحلیل آماری داشتند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها حاکی از آن بود که ابعاد مسئولیت اجتماعی (به غیر از بعد اقتصادی) و همچنین ابعاد بازاریابی داخلی بر عملکرد مشتری‌مدارانۀ سه برند تن درست، بی ارگانیک و روزی سبز تاثیر دارد. از سوی دیگر مشارکت کارکنان تاثیر ابعاد مسئولیت اجتماعی (به غیر از بعد اقتصادی) و ابعاد بازاریابی داخلی بر عملکرد مشتری‌مدارانه را در این سه برند تعدیل می‌کند. بر اساس نتایج بدست آمده پیشنهادهای کاربردی تحقیق ارائه گردید. لازم به ذکر است این تحقیق محدودیت‌هایی به همراه داشت که بر اساس آنان نیز برای محققان آتی پیشنهادهایی مطرح شد. https://www.jtst.ir/article_236846.html هدف از این پژوهش ارائه مدلی برای بررسی اثر میانجی‌گری استراتژی‌های عملکرد در ارتباط بین فرسودگی شغلی و انگیزش و رضایت شغلی در فرایندهای نساجی، به‌ویژه تولید الیاف مصنوعی است. این موضوع به‌دلیل اهمیت افزایش انگیزش کارکنان در بخش‌های تولید نساجی و کاهش استرس و تأثیر آن بر فرسودگی شغلی پرسنل، دارای اهمیت ویژه‌ای است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش‌شناسی همبستگی است که با استفاده از روش پیمایشی داده‌های مورد نیاز را به‌صورت تصادفی ساده از ۴۲۵ نفر از پرسنل فرایند تولید ریسندگی مذاب در کارخانه‌های نساجی جمع‌آوری کرده است. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه استاندارد ماسلاخ و جکسون برای سنجش فرسودگی شغلی، پرسشنامه استاندارد مینه‌سوتا برای ارزیابی رضایت شغلی و پرسشنامه محقق‌ساخت در خصوص استراتژی‌های عملکرد بر اساس تحقیقات پیشین است. برای توصیف داده‌ها، ابتدا روایی و پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از نرم‌افزار PLS بررسی شد. سپس شاخص‌های آمار توصیفی محاسبه و برای تحلیل ارتباط بین متغیرها، تحلیل عاملی اکتشافی با نرم‌افزار SPSS27 و تحلیل عاملی تاییدی با نرم‌افزار PLS انجام شد. نتایج تحلیل‌ها نشان داد که ارتباط بالایی بین متغیرهای پنهان فرسودگی شغلی، انگیزش، رضایت شغلی و استراتژی‌های عملکرد (به‌عنوان عوامل مرتبه دوم تحلیل عاملی) و زیرعامل‌های پنهان مربوط به آن‌ها وجود دارد. همچنین اثرات بین هر سه عامل مذکور با توجه به میزان اهمیت‌دار بودن روش تحلیل خودگردان که همگی دارای مقدار اهمیت‌دار زیر ۰۵۰ بودند، مورد تایید قرار گرفت. به‌طور خلاصه، نتایج نشان می‌دهند که استراتژی‌های عملکرد در فرایندهای تولید نساجی، به‌ویژه در تولید الیاف مصنوعی، تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای بر رضایت، انگیزش و فرسودگی شغلی پرسنل دارند. بنابراین، تغییر رویه‌های سنتی مدیریت به روش‌های نوین استراتژی عملکرد ضروری به نظر می‌رسد. https://www.jtst.ir/article_239585.html هدف این پژوهش، طراحی فرایند بومی انتقال فناوری در صنعت کفش و چرم ایران با رویکردی مسئله‌محور است. برای تحقق این هدف، از رویکرد نظریه داده‌بنیاد چندگانه بهره گرفته شد. در مرحله نخست، با استفاده از روش فراترکیب59 مقاله علمی منتشرشده در فاصله سال‌های 2003تا2025 مورد تحلیل و تلفیق قرار گرفت و مؤلفه‌های کلیدی مرتبط با انتقال فناوری استخراج شدند. در ادامه، داده‌های تجربی از طریق ۱۸ مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با خبرگان صنعت کفش و چرم گردآوری و طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها منجر به شناسایی شش مرحله کلیدی در فرایند انتقال فناوری شد: ارزیابی و نیازسنجی، انتخاب و انطباق با زیرساخت‌های بومی، انتخاب شریک وروش انتقال، جذب و بومی‌سازی، یادگیری وتوانمندسازی، و پایش وتوسعه چرخشی. مدل نهایی حاصل تلفیق شواهد نظری وتجربی است که چارچوبی کاربردی و بومی برای مدیریت انتقال فناوری در صنعت کفش و چرم ارائه می‌دهد. نوآوری این تحقیق در طراحی مدلی مرحله‌ای، بومی و پویا نهفته است که علاوه بر توجه به خوشه‌های یادگیری و نهادهای محلی، ملاحظات زیست‌محیطی و توسعه پایدار را نیز در چرخه انتقال فناوری ادغام کرده و بدین ترتیب الگویی نوین و قابل تعمیم به سایر صنایع مشابه همچون نساجی و پوشاک فراهم می‌آورد. https://www.jtst.ir/article_240105.html افزایش آگاهی نسبت به آلاینده‌های صنعت نساجی و رنگزاهای مصنوعی، سبب تغییر انقلابی در بخش نساجی به سمت پایداری شده است. جستجو برای جایگزین‌های سازگار با محیط زیست برای رنگزا‌ها و تثبیت‌کننده‌های مصنوعی رایج، که اغلب خطرات جدی برای سلامت انسان و محیط زیست ایجاد می‌کنند، در قلب این جنبش قرار داشته و با سرعت چشمگیری در جریان است. نتایج پژوهش‌ها‌ نشان داده رنگزا‌های طبیعی که در گذشته بیشتر از منابع گیاهی، حیوانی یا معدنی به دست می‌آمدند، به دلیل سازگاری با محیط زیست و پایداری، جایگزین خوبی برای رنگزا‌های مصنوعی شده‌اند و محققین به دنبال شناخت ساختارهای شیمیایی آن‌ها، توسعۀ فام‌های رنگی متنوع، کشف منابع جدیدتر از رنگزاهای طبیعی و رفع محدودیت‌های رنگزاهای طبیعی هستند. در این مقاله، نتایج تحقیقات گسترده در حوزۀ جدیدترین پیشرفت‌ها در شناخت منابع رنگزاها و دندانه‌های زیستی سازگار با محیط زیست، چگونگی کاهش تأثیر زیست‌محیطی دندانه های معدنی، مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین آخرین دستاوردها در مورد روش‌های مختلف استخراج مواد رنگزا، از جمله فناوری‌های مدرن مانند اولتراسونیک، استخراج سیال فوق بحرانی و استخراج با کمک مایکروویو در روش‌های استخراج سنتی بیان شده‌اند. کارآیی و ویژگی رنگزاهای طبیعی از جمله خواص دارویی، خاصیت ضدبو، آنتی‌باکتریال و آنتی‌میکروب، ضدبید، محافظ پرتو فرابنفش، مطرح شده‌اند. نتایج پژوهش‌ها نشان داد که علیرغم توسعۀ کاربرد رنگزاهای طبیعی در علوم مختلف و تعیین سهم کشورها و پژوهشگران در این پژوهش‌ها، هنوز نیاز به مطالعات جدی در سازگار نمودن رنگزاهای طبیعی با ماشین آلات رنگرزی و افزایش راندمان و کیفیت رنگرزی وجود دارد. https://www.jtst.ir/article_239581.html این پژوهش باهدف تحلیل نقش سازنده جذابیت آنلاین برحضوروتأثیرگذاری در رسانه‌های اجتماعی درصنعت پوشاک تدوین شده است. روش پژوهش آمیخته بوده، درفاز اول تحلیل محتوا ومصاحبه با تکنیک فرافکنی صورت گرفته و خبرگان در این راستا بصورت هدفمند و نرم افزار بکار گرفته شده MaxQDA بود. در فاز دوم، کمی با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی قدرت رابطه بین عامل‌ها مشخص گردید و اعتبار هر یک از سازه‌ها مورد بررسی قرار گرفت و نرم‌افزار این بخش PLS بود وجامعه آماری شامل کلیه کاربران رسانه‌های اجتماعی استان مازندران که در صنعت پوشاک به صورت آنلاین خرید می‌کنند. جامعه آماری نامحدود، بنابراین حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 نفر بود. یافته‌های کیفی، جذابیت آنلاین که شامل مولفه‌های جذابیت سایت و سهولت دسترسی، فراوانی و تنوع کالا و برند، دقت در خرید و پرستیژ استخراج گردید و در فاز کمی یافته‌ها نشان داد که جذابیت آنلاین تأثیرگذاری قوی (T-Value=42.72) بر حضور در پلتفرم‌ها دارد، به طوری که اینستاگرام بالاترین اولویت را کسب کرد. در نهایت مدل مفهومی چهار مولفه‌ای ارائه شده، چارچوبی سیستمی برای مدیران صنعت پوشاک فراهم می‌آورد تا با تمرکز بر بهینه‌سازی «جذابیت آنلاین» در پلتفرم‌های کلیدی، به طور استراتژیک به ارتقاء تأثیرگذاری برند خود در فضای دیجیتال دست یابند. https://www.jtst.ir/article_241589.html این پژوهش در بررسی فنی بافت و رنگرزی فرش به شهرستان ملایر با تاکید بر بخش مرکزی و زند و شهرستان نهاوند دقت نظر دارد. کاهش تمایل به رونق فرشبافی در این مناطق نسبت به گذشته با تحولات موجود در بازار فروش فرش سبب از یاد رفتن داده‌های مربوط به میراث بومی فرشبافی این منطقه گردیده است. این رخداد فراموشی و زوال دانش بافته‌هایی منطقه را در پی دارد. با شناسایی دانش فرشبافی این حوزه مطالعاتی، اصالت دانش بومی فرش منطقه در برابر تقلیدهای فرش ماشینی حفظ و جایگاه این فرهنگی سنت و دانش فرشبافی را معرفی می‌نماید. این پژوهش اکتشافی با هدف مستندنگاری، طبقه‌بندی و مطابقت وی‍ژگی‌های فنی قالی همدان با تاکید بر دو شهرستان ملایر در بخش مرکزی و زند و شهرستان نهاوند انجام گردید. این مقاله از نوع بنیادین و روش تحقیق توصیفی تحلیلی و روش گردآوری داده‌ها میدانی و در پیشینه پژوهش از مطالعه کتابخانه‌ای استفاده گردید. نمونه‌گیری هدفمند بوده و بر اساس نظر خبرگان و تولیدکنندگان فرش در این منطقه تعداد 32 فرش‌ مورد انتخاب گردید. نتایج نشان می‌دهد که؛ فرشبافی این دو منطقه جغرافیایی از نظر ابزار بافندگی، جنس مواد اولیه، سازوکار مدیریتی تولید و بافندگان به هم شبیه است. در ملایر به دلیل دوپوده بافی فرش ها از نظر مقاومت نسبت به فرش‌های نهاوند مقاوم‌تر است ضمن اینکه طیف رنگی مورد استفاده در دستبافته‌های ملایر از تنوع بیشتری برخوردار است. از نظر موقعیت فرشبافی دستبافته‌های ملایر شهری و روستایی و دستبافته‌های نهاوند روستایی و تنوع نقوش در دستبافته‌های نهاوند بیش از ملایر است. https://www.jtst.ir/article_242916.html مد پایدار، پوشاک و متعلقاتی است که ضمن حفظ شاخص‌های زیبایی، خلاقیت و هنر در مُد، اهداف سه‌گانه توسعه پایدار شامل زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی را محقق سازد. پوست ماهی به‌عنوان یک ماده اولیه پایدار، امروزه از کارکرد اصلی خود در گذشته نه‌چندان دور جدا شده و علی‌رغم افزایش حجم تولید، عموماً در طبیعت رها می‌شود که مخرب محیط‌زیست است یا کاربری با ارزش افزوده پایین دارد، ولی به‌تازگی مورد توجه برندهای مطرح جهانی مانند دیور و گالیانو قرار گرفته است. در کشور ایران باتوجه‌به حجم بالای تولید ماهی و پوست آن، این ماده اولیه پایدار شناخته شده نبوده و پژوهش جامعی در زمینه بررسی ویژگی‌های آن انجام نشده است. بر این اساس، جهت بررسی ویژگی‌ها و مشخصات چرم ماهی تولیدی در ایران و سنجش قابلیت آن برای کاربرد در تولید پوشاک، بر اساس استاندارد ملی 78، آزمایش‌های 9 گانه عملی از قبیل مقاومت کشسانی، پارگی و تست مالشی بر روی چرم ماهی تیلاپیای تولیدی در ایران انجام شد. در ادامه مقایسه جامعی با سایر چرم‌های طبیعی و استانداردهای بین‌المللی جهت معرفی این ماده پایدار و نوآورانه به صنعت پوشاک ایران انجام گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد چرم ماهی تیلاپیا تولید شده در ایران از استحکام مکانیکی، دوام و کیفیت زیبایی‌شناسی مطلوبی برخوردار بوده که می‌تواند آن را به یک ماده جایگزین مناسب و پایدار برای استفاده در پوشاک و لوازم جانبی مد تبدیل ‌کند. https://www.jtst.ir/article_243666.html فناوری ریسندگی جت هوا (ورتکس) به دلیل سرعت تولید بسیار بالا و ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد محصول نهایی،جایگاه ویژه‌ای در تولید نخ‌های مختلف پیداکرده است. با این حال، دستیابی به خواص فیزیکی و مکانیکی بهینه در این سیستم، به شدت تحت تاثیر تعامل پیچیده میان متغیرهای فرآیندی و نمره نخ قرار دارد.. لذا، درک دقیق تاثیر متقابل این متغیرها بر خواص کیفی برای بهینه‌سازی فرآیند تولید در نمره های مختلف ضروری است. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی اثر سرعت تولید، کشش ریسندگی و کشش اولیه (هر کدام در سه سطح) و دانسیته خطی نخ (در دو سطح) بر خصوصیات فیزیکی و مکانیکی نخ تولید شده در ریسندگی جت هوا(ورتکس) می‌باشد. بدین منظور از طرح آزمایش عاملی کسری با هدف بررسی دقیق اثر متغیرهای اصلی بر خواص نخ و کاهش تعداد نمونه استفاده شد. طبق این طرح آزمایش، 18 نمونه نخ با استفاده از دستگاه ریسندگی جت هوا آتوایرو1 و الیاف ویسکوز در دو نمره 30 و 36 انگلیسی، تولید شد. در این پژوهش استحکام تاحدپارگی، ازدیادطول تا حدپارگی، پرزینگی و نایکنواختی جرمی نخ به عنوان ویزگیهای فیزیکی و مکانیکی نخهای تولید‌شده مورد ارزیابی و تحلیل آماری قرار گرفتند. همچین برمبنای تصویربرداری به روش میکروسکوپ الکترونی روبشی، ساختمان نخهای جت هوا و شکل الیاف دورپیچ و ساختار آن، مورد بررسی قرار گرفته شد. نتایج حاصل نشان دهنده تاثیر متفاوت متغیرهای مورد بررسی در دو نمره نخ مورد نظر بود. همچنین بررسیهای صورت گرفته نشان داد که متغیرهای تولید از جمله سرعت تولید و کشش ریسندگی برروی ساختمان نخ بویژه شکل توزیع الیاف دورپیچ تاثیر مستقیم دارند. سرعت تولید و کشش اولیه تاثیر معنی دار در سطح اطمینان 95درصد برروی پرزینگی نخهای تولیدشده نشان دادند و با افزایش سرعت تولید، پرزینگی روند صعودی نشان داد. همچنین کشش ریسندگی تاثیر معنی داری برروی استحکام تاحدپارگی نخهای تولیدشده نشان داد و کاهش استحکام تاحدپارگی با افزایش کشش ریسندگی مشاهده شد. https://www.jtst.ir/article_243669.html در این مطالعه، آنتوسیانین‌های استخراج‌شده از کلم قرمز به عنوان رنگزای طبیعی برای رنگرزی پارچه‌های پنبه‌ای مورد استفاده قرار گرفت. به‌منظور بهینه‌سازی فرآیند استخراج، آزمایش‌ها بر اساس طراحی فاکتوریل انجام گرفت و تأثیر سه متغیر مستقل شامل نوع حلال (آب مقطر، اتانول، متانول، اسید سیتریک و هیدروکسید سدیم)، دمای استخراج (۴۰، ۶۰ و ۹۰ درجه سانتی‌گراد) و زمان استخراج (۱، ۲ و ۴ ساعت) بررسی شد. پس از تحلیل نتایج قدرت رنگی در پارچه‌های پنبه‌ای رنگرزی شده با این عصاره‌ها، شرایط بهینه استخراج تعیین شد. آنگاه از عصاره استخراج شده در شرایط بهینه برای رنگرزی در حضور دندانه‌های فلزی (قلع و آلومینیوم) و طبیعی (پوست انار و سماق) استفاده شد. نتایج نشان دادند که هر سه پارامتر نوع حلال، زمان استخراج و دمای استخراج به طور معناداری بر قدرت رنگی، فام و اشباع رنگ تأثیرگذار هستند. بهترین نتیجه قدرت رنگی (96/1) با استفاده از حلال اتانول در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد و زمان ۲ ساعت حاصل شد. هم‌چنین در بین دندانه‌های به‌کار برده شده، دندانه قلع بیشترین قدرت رنگ (96/1) و اشباع رنگ (03/21) را فراهم کرد، در حالی‌که دندانه‌های طبیعی پوست انار و سماق، با ایجاد فام‌های گرم و متنوع، ثبات نوری بالاتری (تا درجه ۶) از خود نشان دادند. ثبات نوری، نمونه‌های دندانه داده شده با قلع و آلومینیوم در محدوده 4 تا 5-4 بوده است. نتایج ثبات شستشویی نیز نشان داد که تمامی نمونه‌های دندانه داده شده در برابر شستشو از ثبات خوبی (4 تا 5-4) برخوردار بوده‌اند. https://www.jtst.ir/article_243979.html این پژوهش به بررسی عواملی که بر قصد خرید، تعهد خرید و تمایل به حمایت از برندهای لوکس پوشاک آقایان در تهران تأثیر می‌گذارند، پرداخته است. جامعه آماری شامل مصرف‌کنندگان برندهای Hugo Boss و Giorgio Armani بود و ۳۸۵ پرسشنامه معتبر از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای جمع‌آوری شد. داده‌ها با پرسشنامه‌ای استاندارد و طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شدند. تحلیل‌ها نشان داد که عوامل شخصی، نوآوری مد، درگیری با مد، ارزش درک‌شده برند، سبک زندگی مد و عوامل اجتماعی تأثیر مثبت و معناداری بر قصد خرید دارند. همچنین قصد خرید باعث افزایش تعهد خرید و تعهد خرید باعث افزایش تمایل به حمایت از برند می‌شود. بیشترین تأثیر بر قصد خرید به درگیری با مد و عوامل اجتماعی مربوط است. یافته‌های این پژوهش به برندهای لوکس پوشاک نشان می‌دهد که برای تقویت قصد خرید، تعهد و حمایت مصرف‌کنندگان، باید استراتژی‌های بازاریابی خود را بر مبنای عوامل شخصی، اجتماعی و سبک زندگی مد مشتریان ایرانی طراحی کنند و توجه ویژه‌ای به نوآوری و درگیری با مد داشته باشند. https://www.jtst.ir/article_244603.html این پژوهش با هدف شناسایی مقوله های هسته ای و میانی هویت‌بصری برند و بومی سازی آنها در صنعت مد‌و‌پوشاک انجام شد؛ روش پژوهش، به لحاظ پارادایم حاکم بر تحقیق، پراگماتیسم بوده و از منظر هدف، این مطالعه یک پژوهش توسعه ای محسوب می شود که با تلفیقی از روش های کیفی و کمی به انجام رسیده است. در گام اول این مطالعه که به شناسایی اختصاص داشت، جامعه آماری مقالات علمی مرتبط با موضوع پژوهش نمایه شده در پایگاه های علمی معتبر دنیا بودند و جامعه آماری گام دوم تحقیق را خبرگان صنعت مد‌و‌پوشاک و خبرگان دانشگاهی تشکیل دادند؛ در هر دو گام با استفاده از نمونه گیری هدفمند، انتخاب اعضای نمونه انجام و تعداد ۴۵ مقاله برای شناسایی مقوله های هسته ای و میانی هویت بصری برند و تعداد ۲۷ خبره صنعت و دانشگاه برای بومی سازی این مقوله ها در صنعت مد‌و‌پوشاک براساس اصل کفایت نظری مبنا قرار گرفتند؛ تحلیل داده ها مبنی بر وجود چهار مقوله هسته ای هویت‌بصری برند شامل ساختارهای بنیادین، سیستم‌های بیانی و کاربردی، تجلی‌های عینی و تجربی و نیز اصول راهنما و اهداف غایی بود و از منظر کاربردی نیز، چارچوب پیشنهادی می تواند به عنوان راهنمایی برای کسب وکارهای فعال در صنعت مد‌و‌پوشاک مورد استفاده قرار گیرد تا از طریق تقویت هویت‌بصری، مزیت رقابتی پایدار ایجاد نمایند https://www.jtst.ir/article_244604.html صنعت پوشاک ایران با وجود برخورداری از ظرفیت‌های انسانی و بازار داخلی بزرگ، سهم ناچیزی از بازار جهانی پوشاک دارد. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل مضامین ترکیبی، به تحلیل نظام‌مند چالش‌های استراتژیک صنعت پوشاک ایران و ارائه راهبردهای کلان توسعه‌ای بر مبنای زنجیره ارزش پرداخته است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۷ نفر از خبرگان و تحلیل اسناد رسمی و آمارهای داخلی و بین‌المللی گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد صنعت پوشاک ایران در «تله ارزش افزوده پایین» گرفتار است و عمده فعالیت‌ها در حلقه دوخت متمرکز شده‌اند، در حالی‌که حلقه‌های پرارزش طراحی، برندینگ و بازاریابی بین‌المللی تقریباً غیرفعال‌اند. چالش‌های اصلی در پنج حوزه شناسایی شد: ضعف در تأمین مواد اولیه باکیفیت و وابستگی به واردات، ضعف در طراحی به دلیل عدم رعایت قوانین حقوق مالکیت معنوی، تولید کارگاهی و بهره‌وری پایین، ذهنیت منفی مصرف‌کنندگان نسبت به پوشاک داخلی و در نتیجه آن «برندسازی منفی» (استفاده برخی تولیدکنندگان داخلی از برچسب خارجی)، محیط نهادی ناکارآمد همراه با قاچاق گسترده و فقدان سیاست‌گذاری یکپارچه. بر اساس این یافته‌ها، راهبردهای کلان شامل: تقویت پیوند نساجی و پوشاک از طریق خوشه‌های منطقه‌ای و تحقیق‌وتوسعه مشترک؛ نهادینه‌سازی مالکیت فکری، ترویج نوآوری بومی در طراحی و مد اسلامی؛ صنعتی‌سازی و دیجیتالی‌سازی فرآیند تولید؛ توسعه برندهای ملی و برندهای مشترک و خوشه‌ای؛ ایجاد نهاد سیاست‌گذاری واحد برای صنعت پوشاک و توسعه خوشه‌های منطقه ای پوشاک پیشنهاد گردید. این مطالعه با تبیین جامع گلوگاه‌های زنجیره ارزش و ارائه راهبردهای هماهنگ، چارچوبی سیاستی برای ارتقای رقابت‌پذیری صنعت پوشاک ایران در بازارهای داخلی و جهانی فراهم می‌سازد. https://www.jtst.ir/article_245153.html فرش دستباف ایرانی به واسطه فرآیند تولید آن، کالای سبزی قلمداد می‌شود. در چند سال اخیر خریداران به سمت کالاهای جایگزین و صنعتی رفته‌اند. بنابراین هدف پژوهش حاضر، تبیین راهکارهایی برای ارتقاء جایگاه فرش دستباف استان فارس در بازار داخلی است تا با تمرکز بر مزیت‌های زیست‌محیطی و قیمت مناسب فرش و گبه‌های این منطقه، به این سوال پاسخ داد که تأثیر آگاهی‌بخشی به مصرف‌کنندگان درباره ویژگی‌های این محصول بر نگرش و رفتار خرید آنان چگونه است؟ تحقیق حاضر از دو بخش کیفی و کمی و با روش، توصیفی-تحلیلی با جمع آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی صورت پذیرفته است. جامعه آماری به طور غیراحتمالی دردسترس در شهر شیراز انتخاب شدند و برای گردآوری داده‌های میدانی از پرسشنامه‌ای با مقیاس لیکرت پنج‌گزینه‌ای استفاده شد و داده‌ها با روش تحلیل مقیاس ترتیبی و شاخص‌های آماری (میانگین و انحراف معیار) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند، روایی و پایایی پرسشنامه نیز توسط خبرگان و با استفاده از آلفای کرونباخ تأیید شد. یافته‌ها نشان داد که آگاهی زیست‌محیطی تأثیر مثبتی بر تمایل به خرید فرش دستباف دارد و می‌تواند یک مزیت رقابتی برای آن محسوب شود. با این حال، عوامل اقتصادی مانند سطح درآمد و شرایط خرید همچنان در انتخاب اثرگذارند. بر این اساس، توصیه می‌شود اتحادیه‌ها و فروشندگان با بهره‌گیری از تبلیغات به افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان به ارتقای جایگاه این محصول در بازار داخلی کمک کنند. همچنین، عرضه فرش‌های درشت‌باف مانند گبه‌های استان فارس با قیمت مناسب می‌تواند خرید اقشار متوسط را تسهیل و توسعه بازار داخلی را تقویت نماید. https://www.jtst.ir/article_245156.html نانو الیاف آرامید به سبب ویژگی‌های ممتاز خود از جمله استحکام کششی بالا، مدول زیاد، پایداری دمایی و پایداری شیمیایی مطلوب در صف پیشتازان نانومواد شناخته می‌شوند. این برتری‌ها تاکنون راه را برای کاربردهای گوناگون در کامپوزیت ها، ذخیره سازی انرژی، حوزه‌های حفاظتی، فرایندهای جذب و حتی محصولات پزشکی نوآورانه هموار کرده است. با وجود توجه روزافزون به کامپوزیت ها مبتنی بر این نانوالیاف و کاربردهای آن‌ها در حوزه‌های پیشرفته، کمبود مرورهای جامع درباره پیشرفت‌های بنیادی و کاربردی اخیر احساس می‌شود. این مقاله مروری با هدف جمع‌بندی از نانوالیاف آرامید است ابتدا ساختار و دسته‌بندی الیاف آرامید (پارا، متا و کو-پارا-آرامید) را معرفی می‌نماید. سپس روش های اصلیِ ساخت نانوالیاف که شامل تجزیه مکانیکی، خودآرایی ناشی از پلیمریزاسیون، پروتون‌زدایی شیمیایی/ مکانیکی-شیمیایی و الکتروریسی هستند، به‌صورت مقایسه‌ای مرور می‌شوند. اهمیت عملیات پس از ساخت، به‌ویژه حذف نمک‌های باقیمانده و عملیات گرمایی، در افزایش یکپارچگی، بلورینگی و دوام مکانیکی–گرمایی لایه نانو الیاف بررسی شده است. افزون بر این، ویژگی‌های متمایز کامپوزیت ها مبتنی بر این نانوالیاف، به‌ویژه در ارتباط با کاربردهای مشخص هر دسته، به دقت بررسی می‌شود. در پایان، چالش‌های کلیدی مانند بهبود پیوندهای میان‌سطحی، پایداری درازمدت، مقیاس‌پذیری و کاستن از پیامدهای زیست‌محیطی فرایندها، همراه با ضرورت استانداردسازی روش‌های سنجش، به‌عنوان مسیرهای آینده پیشنهاد می‌شوند تا راه انتقال این فناوری از آزمایشگاه به صنعت هموارتر گردد. https://www.jtst.ir/article_245396.html یکی از مهمترین حلقه‌های زنجیره ارزش تولید و تجارت فرش دستباف، تأمین، تولید و توزیع مواد اولیه است. این پیوند به دلیل مواد اولیه‌ای که برای تولید انواع نخ پشم رنگی (نخ خامۀ فرش)، پنبه و ابریشم استفاده می‌شود و محل عرضه، دارای جزئیات و ویژگی‌های بسیار پیچیده و تخصصی است. با توجه به تنوع فرش‌های تولیدی در پهنه جغرافیایی کشور، از نظر مواد اولیۀ مصرفی، دارای جزئیات و مختصات بسیار پیچیده و تخصصی است. در این تحقیق، زمینه‌های ایجاد مراکز تأمین و عرضه مواد اولیه در استان‌های شمالی ایران (آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل) و شمال غربی (کردستان، کرمانشاه و ایلام) مورد بررسی قرار گرفته است. پس از آن با مصاحبه با کارشناسان در قالب پرسشنامه و تجزیه و تحلیل نتایج به‌دست‌آمده، به سه فرضیه اصلی پروژه: تأثیر ایجاد مراکز تأمین و عرضه مواد اولیه بر کیفیت فرش‌های تولیدی، کاهش هزینه‌های تولید و قیمت تمام‌شده فرش‌های تولیدی با استفاده از روش تحلیل آماری به صورت کمی و کیفی پاسخ داده شده است. نتایج این بخش نشان‌دهنده تأثیر بسیار زیاد بر هزینه، کیفیت مواد اولیه تولید شده و قیمت تمام‌شده فرش از طریق ایجاد این مراکز در مراکز بافت است. همچنین نتایج نشان داد، راه‌اندازی مرکز تهیه و تامین مواد اولیه فرش، به دلیل تمرکز در منطقه، هزینه‌های نظارت و کنترل کیفیت را کاهش می‌دهد. نظارت کارشناس استاندارد و ناظر فنی بافت، برای ارزیابی کیفیت مواد اولیه به صورت منظم و سازمان دهی شده انجام می‌گیرد که در تضمین کیفیت موثر خواهد بود. بررسی وضعیت فعلی تأمین، تولید و توزیع مواد اولیه در سطح کلان و در استان‌های مورد مطالعه، نتایج مطالعه در مورد ایجاد مراکز تهیه و تأمین مواد اولیه فرش دستباف با مقایسه ظرفیت موجود، تأمین از طریق تولید و واردات و مصرف فعلی مواد اولیه. در این راستا، شناسایی ارکان زنجیره تأمین، تولید و فروش نخ‌های مورد استفاده در فرش دستباف مورد بررسی قرار گرفت و پیشنهادهایی برای ایجاد واحدهای تولیدی مورد نیاز به تفکیک استان و ایجاد مراکز فروش مواد اولیه به تفکیک شهرستان‌ها در هر استان ارائه شده است. https://www.jtst.ir/article_245821.html در دهه‌های اخیر، آلودگی صوتی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و سلامت عمومی در محیط‌های شهری، صنعتی و سامانه‌های حمل‌ونقل تبدیل شده است و توسعه جاذب‌های صوتی سبک، نازک و چندعملکردی را به یک ضرورت تبدیل کرده است. منسوجات، فوم‌های متخلخل و آئروژل‌های لیفی به دلیل وزن کم، انعطاف‌پذیری و قابلیت یکپارچه‌سازی در سازه‌های مختلف، از مهم‌ترین بسترهای کنترل نویز محسوب می‌شوند؛ با این حال، عملکرد آن‌ها در ضخامت‌های محدود و به‌ویژه در فرکانس‌های پایین با محدودیت‌هایی همراه است. در سال‌های اخیر، چارچوب‌های فلز-آلی به دلیل سطح ویژه بسیار بالا، تخلخل قابل تنظیم، چگالی کم و قابلیت مهندسی شیمی سطح، به عنوان یکی از امیدبخش‌ترین مواد برای ارتقای عملکرد آکوستیکی این سامانه‌ها مطرح شده‌اند. در این مقاله، نقش چارچوب‌های فلز-آلی در بهبود خواص آکوستیکی فوم‌های پلیمری، منسوجات و آئروژل‌های لیفی به‌صورت تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین اثر نوع چارچوب فلز-آلی، معماری تخلخل، نوع بستر و روش اتصال بر عملکرد جذب صوت مقایسه شده است. نتایج مطالعات مرورشده نشان می‌دهد که ساختارهای مبتنی بر ZIF، UiO، MIL، HKUST-1 و FeBTC از طریق ایجاد سامانه‌های سلسله‌مراتبی ماکرو-مزو-میکرو، افزایش تورتوزیته، تنظیم مقاومت جریان هوا، تقویت اتلاف لزجی-حرارتی، ایجاد رزونانس‌های موضعی و بهبود تطبیق امپدانس، می‌توانند عملکرد جذب صوت را به طور قابل توجهی افزایش دهند. در این میان، آئروژل‌های حاوی چارچوب‌های فلز-آلی به دلیل تخلخل چندمقیاسه و نسبت عملکرد به وزن بالا، بیشترین ظرفیت را برای جذب پهن‌باند صوت نشان می‌دهند، در حالی که منسوجات و فوم‌های اصلاح‌شده مزایای مهمی از نظر انعطاف‌پذیری، دوام و قابلیت کاربرد صنعتی ارائه می‌کنند. این مرور همچنین نشان می‌دهد که اگرچه چارچوب‌های فلز-آلی می‌توانند جذب صوت را در فرکانس‌های میانی و بالا به طور چشمگیری بهبود دهند، جذب مؤثر فرکانس‌های پایین همچنان یکی از چالش‌های اصلی این حوزه است و توسعه ساختارهای گرادیانی، سامانه‌های چندلایه و فراموادهای آکوستیکی مبتنی بر چارچوب‌های فلز-آلی می‌تواند مسیر مناسبی برای رفع این محدودیت باشد. علاوه بر این، چالش‌هایی نظیر پایداری مکانیکی و رطوبتی، چسبندگی به بستر، هزینه سنتز، مقیاس‌پذیری تولید و نبود استانداردهای یکنواخت ارزیابی آکوستیکی مورد بحث قرار گرفته است. در نهایت، توسعه ساختارهای هیبریدی چندمقیاسه، منسوجات هوشمند چندعملکردی، روش‌های سنتز سبز و بهره‌گیری از طراحی داده‌محور و یادگیری ماشین به عنوان مهم‌ترین مسیرهای آینده این حوزه معرفی می‌شوند. https://www.jtst.ir/article_246278.html عفونت‌های ناشی از باکتری‌هایی چون سودوموناس آئروژینوزا، استافیلوکوکوس اورئوس و اشرشیا کلی از عوامل تهدیدکننده سلامت بیماران محسوب می‌شوند. زخم‌پوش‌های پنبه‌ای متداول فاقد خاصیت ضد میکروبی‌اند و شرایط مناسبی برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌کنند که موجب تأخیر در ترمیم زخم و افزایش خطر عفونت‌های ثانویه و مقاومت آنتی‌بیوتیکی می‌شوند. استفاده از زخم‌پوش‌های حاوی رنگدانه‌های گیاهی با خواص ضدباکتریایی به‌عنوان راهکاری نوین در کنترل عفونت‌ها مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، استفاده از رنگزای طبیعی استخراج‌شده از پرز میوه قنبیله (ضایعه کشاورزی) جهت رنگرزی باند و گاز پنبه‌ای بود. این گیاه با داشتن ترکیبات فنولی و تاننی، خاصیت ضد میکروبی بالایی دارد. به‌منظور تقویت خاصیت رنگ‌پذیری و افزایش فعالیت ضدباکتریایی، از عصاره‌های گیاهی چای سیاه، بارهنگ، پوست انار، هلیله سیاه و زیره به‌عنوان دندانه در دو روش پیش‌دندانه و پس‌دندانه‌ بهره گرفته شد. نتایج نشان داد نمونه‌های رنگرزی‌شده با عصاره‌های پوست انار، بارهنگ و چای سیاه، خاصیت ضدباکتریایی مؤثری در برابر استافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا دارند. بیشترین اثر بازدارندگی در نمونه‌هایی مشاهده شد که ابتدا با رنگ طبیعی قنبیله رنگرزی و سپس با بارهنگ و پوست انار دندانه‌دار شده بودند. این یافته‌ها بیانگر ظرفیت بالای ترکیبات گیاهی مطالعه‌شده در تولید زخم‌پوش‌های ضدباکتریایی و کاربردهای درمانی آن‌هاست. https://www.jtst.ir/article_246757.html مخروط‌های کاج به‌دلیل دارا بودن ترکیبات فنولی، خواص آنتی‌اکسیدانی و محتوای سلولزی بالا، منبعی ارزشمند و تجدیدپذیر برای تولید مواد پیشرفته محسوب می‌شوند. در این پژوهش، سلولز از مخروط کاج استخراج شد و نانوالیاف نانوکامپوزیتی حاوی مقادیر مختلف نانوذرات ZnTiO₃ (۰.۰۰، ۰.۵۰، ۱.۰۰ و ۱.۵۰ درصد وزنی) با استفاده از روش الکتروریسی تولید گردید. تصاویر FESEM نشان داد که نانوالیاف تولیدشده دارای ساختاری یکنواخت با میانگین قطر ۴۴ نانومتر بوده و نانوذرات با اندازه کمتر از ۲۰ نانومتر به‌خوبی در ماتریس سلولزی پراکنده شده‌اند. ارزیابی کمی فعالیت ضدباکتریایی مطابق استاندارد AATCC 100-2004 نشان داد که نمونه فاقد نانوذره (A) تنها ۶۳% فعالیت ضدباکتریایی داشت، در حالی که نمونه حاوی ۱.۰۰% ZnTiO₃ (C) بیش از ۹۱% و نمونه حاوی ۱.۵۰% (D) بیش از ۹۵% مهار رشد باکتری را نشان داد. در آزمون ضدالتهابی (تورم پای موش با تزریق کاراژینان)، نانوکامپوزیت‌ها از ساعت دوم اثرات قابل‌توجهی نشان دادند و تا ساعت پنجم به اثر ایندومتاسین (داروی کنترل) نزدیک شدند. همچنین استحکام کششی نمونه‌ها از ۲.۹۴ مگاپاسکال در نمونه A به ۳.۷۹ مگاپاسکال در نمونه D افزایش یافت که بهبود حدود ۲۹% را نشان می‌دهد. مهمترین دستاوردهای این پژوهش عبارتند از: (۱) تولید موفق نانوالیاف سلولزی حاوی ZnTiO₃ با قطر زیر ۵۰ نانومتر، (۲) دستیابی به فعالیت ضدباکتریایی بالای ۹۵% در برابر باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی، (۳) اثبات اثر ضدالتهابی قابل‌مقایسه با داروی استاندارد، و (۴) بهبود چشمگیر استحکام مکانیکی با افزودن حداقل مقدار نانوذرات. این نتایج نشان می‌دهد که نانوالیاف تولیدشده گزینه‌ای مؤثر، زیست‌سازگار و پایدار برای کاربرد در صنایع دارویی، بهداشتی و نساجی پیشرفته محسوب می‌شوند.